Veel links-rechts. Veel soundbites. Veel politieke reflexen?

We zijn natuur gaan behandelen alsof het een spreadsheet is. Stikstof als invoerveld. Emissies als knop waaraan je kunt schuiven. Biodiversiteit als output die je “optimaliseert” zolang je het model maar goed afstelt.

En binnen dat kader wordt vervolgens met grote precisie gestuurd en gerekend. Maar alleen binnen dat kader. Want zodra je uitzoomt, wordt het ongemakkelijk stil.

We spreken over natuurherstel, terwijl we tegelijk vooral bezig zijn met het herverdelen van druk binnen hetzelfde systeem van sectoren en regels. We spreken over biodiversiteit, maar zelden over de vraag of onze beleidslogica überhaupt nog ecologie als samenhangend geheel ziet of alleen als optelsom van dossiers.

En intussen blijven de grote vervuilers gewoon verder bestaan en uitstoten in parallelle werkelijkheden: landbouw, industrie, mobiliteit, en ook biomassaverbranding met NOx en CO₂, elk met hun eigen meetregels, aannames en boekhoudkundige “waarheid”.

Omdat beleid is uiteengevallen in gescheiden rationaliteiten die elkaar niet meer corrigeren, alleen nog naast elkaar bestaan. De echte vraag is dus niet of we “streng genoeg” zijn.

Maar iets fundamenteler: als elk dossier zijn eigen werkelijkheid heeft – stikstof, CO₂, klimaat, energie, natuur, biodiversiteit – wie bewaakt dan nog het geheel waar het eigenlijk om zou moeten gaan?