Nederland zet CO₂-certificaten in wet terwijl Europese basis voor koolstofverwijdering ter discussie staat

De Tweede Kamer behandelt een wetsvoorstel dat de certificering van zogenoemde koolstofverwijdering (CRCF) in Nederland regelt. Daarmee worden systemen ingevoerd waarmee projecten zogenaamd CO₂ uit de atmosfeer kunnen verwijderen en daarvoor CO₂-certificaten kunnen krijgen, onder meer via BECCS (biomassaverbranding met CO₂-afvang en -opslag) en biochar/koolstoflandbouw. Comité Schone Lucht stelt dat deze uitvoeringswet niet als technische formaliteit kan worden behandeld, maar een fundamentele keuze voor klimaat-, bos- en landbouwbeleid is. De organisatie eist daarom een publieke consultatie én uitstel van behandeling totdat het lopende Europese herzieningsverzoek over deze methoden is beoordeeld.

CO₂ op papier is niet hetzelfde als CO₂ uit de lucht

Met deze wet regelt Nederland hoe projecten officieel CO₂-“verwijdering” mogen claimen en daar CO₂-certificaten voor kunnen krijgen. Het gaat daarbij vooral om houtverbranding met CO₂-afvang en -opslag (BECCS) en biochar (houtskool) in landbouwgrond. Die certificaten kunnen worden gebruikt in klimaatbeleid en mogelijk toekomstige CO₂-markten. Daarmee bepaalt de overheid straks welke projecten als “echte CO₂-oplossing” meetellen. Het toezicht komt bij de Nederlandse Emissieautoriteit te liggen.

Comité Schone Lucht: “Dit is geen technische uitvoeringswet, dit is het optuigen van een CO₂-markt”.

Comité Schone Lucht stelt dat de wet wordt gepresenteerd als uitvoering, maar in werkelijkheid een politieke keuze is: wat mag je ‘klimaatoplossing’ noemen?

“We bouwen nu een systeem waarin CO₂-certificaten worden uitgedeeld voor technieken die hun klimaatwinst niet hard kunnen maken, integendeel”, aldus Fenna Swart, directeur Comité Schone Lucht (CSL).

Volgens CSL is de basis zwak: bij BECCS komt eerst uitstoot door houtkap, houtpelletproductie en transport vrij, CO₂-afvang en -opslag kost veel energie, grootschalige inzet legt extra druk op bos en biodiversiteit, biochar-productie veroorzaakt zelf uitstoot en afval en echte CO₂-“verwijdering” is niet wetenschappelijk bewezen effectief. Kort gezegd: CO₂ op papier is niet hetzelfde als CO₂ uit de lucht. Bovendien, de EU zelf twijfelt ook.

De Europese regels waarop deze wet is gebaseerd worden op dit moment zelf opnieuw bekeken. Een coalitie van 9 milieuorganisaties, waaronder Comité Schone Lucht, WWF EU en FERN, heeft daarom de Europese Commissie gevraagd de methode voor deze CO₂-certificaten te herzien.

Oproep Comité Schone Lucht aan Tweede Kamer
Voer eerst een publieke discussie; stel de wet uit tot de EU haar regels heeft herzien en loop niet vooruit op technieken waarvan de klimaat- en natuurwinst onbewezen zijn.

Voor meer en reacties

BIJLAGE – Q&A

Wat regelt deze wet precies?

De wet voert Europese regels in voor de certificering van koolstofverwijdering, waarmee projecten CO₂-certificaten kunnen krijgen.

Waarom is dit controversieel?

Omdat de onderliggende methoden, zoals BECCS en biochar, nog sterk worden betwist en een herziening voor de Europese reken- en certificeringsregels momenteel is aangevraagd.

Waarom wil Comité Schone Lucht uitstel?

Omdat eerst publieke consultatie nodig is en omdat de EU mogelijk de methoden zelf nog aanpast of herziet.

Is dit alleen een technische wet?

Volgens de regering wel, maar volgens Comité Schone Lucht gaat het om fundamentele keuzes over klimaatbeleid, landgebruik en CO₂-markten.

Wat staat er op het spel?

De vraag of CO₂-certificaten  voor zogenaamde CO₂-verwijdering echte verwijdering vertegenwoordigen of vooral een administratief systeem worden zonder harde klimaatwinst.